Ειρήνη Βεργοπούλου

A serious movie: Ραβίνοι,Μαριχουάνα, και ανεμοστρόβιλοι στο βάθος.


Είναι γνωστό στους σινεφίλ ότι οι αδελφοί Τζόελ και ‘Ιθαν Κοέν είναι απο τους καλύτερους κινηματογραφιστές στον κόσμο, έχοντας φτιάξει ταινίες πού πάντα εκπλήσσουν με το εντελώς προσωπικό τους στυλ, απο το αρχικό «Πρώτο Αίμα» που εντυπωσίασε το κοινό του 1984, συνεχίζοντας με το «Ρειζιν Αριζόνα», το «Μπάρτον Φινκ», το «Πέρασμα του Μίλλερ», το «Φάργκο», το ιδιοφυές «Μέγας Λεμπόφσκι» και τελικά το «Καμιά πατρίδα για τους μελλοθάνατους» το 2007, που κερδίζοντας το ‘Οσκαρ καλύτερης ταινίας μάλλον έδωσε κύρος στα βραβεία αυτά, παρά το αντίθετο.

Η θεματολογία των ταινιών τους συνήθως περιστρέφεται γύρω απο την καθημερινότητα του απλού, φτωχού, επαρχιώτη ή μικροαστού αμερικάνου,ή και του παγκόσμιου ανθρώπου ίσως, στη σημερινή εποχή ή σε άλλες δεκαετίες του 20ού αιώνα : μια καθημερινότητα που αναλώνεται μέσα στην απομόνωση απο την ευρύτερη πραγματικότητα, μέσα στην άγνοια και τη βλακεία πολλές φορές, μέσα στην αφέλεια και στα κρυμμένα πάθη. Οι Κοέν έχουν κατακτήσει το δυσκολότερο για έναν καλιτέχνη, να έχουν έχουν δικό τους χαρακτηριστικό στυλ, ένα κοεν-ικό είδος σινεμά, και μας κάνουν να περιμένουμε πάντα κάτι πολύ ιδιαίτερο….ίσως για αυτό η τελευταία τους ταινία που παίζεται αυτές τις μέρες στην Αθήνα, το «‘Ενας σοβαρός άνθρωπος», πρόσεξα ότι αντιμετωπίστηκε απο τις κριτικές με συγκρατημένους επαίνους, σαν μια απλή επανάληψη του κοενικού σύμπαντος……..κατά τη γνώμη μου, μπορεί να είναι και η καλύτερη δημιουργία τους,και σίγουρα της αξίζουν περισσότερες αναγνώσεις, διότι είναι απλά, συγκλονιστική.

Η ιστορία του Λάρρυ Γκόπνικ, ενός εβραίου καθηγητή μαθηματικών σε κολλέγιο, κάπου στη μεσοδυτική Αμερική του 1967 ( ο Μάικλ Στούλμπαργκ, φοβερή ερμηνεία), θα μπορούσε να είναι μια παραλλαγή του μύθου του Ιώβ, ή, θα έλεγα, είναι η ιστορία ενός ‘Αφελή’ όπως του Βολταίρου το 1759, πού ξυπνάει απότομα μέσα απο αλλεπάλληλες και απροσδόκητες δοκιμασίες……
…..μόνο που στην ταινία των Κοέν δεν έχουμε αισιοδοξία, δεν έχουμε χάπυ εντ, δεν έχουμε επαναφορά της τάξης, αλλά το τραγικό χτυπάει την πόρτα, τόσο για τον ίδιο τον ήρωα, όσο και για την πόλη του , με τη μορφή ενός ανεμοστρόβιλου που -και μεταφορικά για τις ΗΠΑ και τον κόσμο- θα σαρώσει τα πάντα…… η τραγικότητα στο τέλος της ταινίας είναι αυτό που δεν περιμένει ο θεατής, καθώς όλα τα δυσάρεστα τα έχουν δείξει ως τότε οι σκηνοθέτες με πολύ σάτιρα και γέλιο, και είναι αυτοί ακριβώς οι γλυκόπικροι συνδυασμοί και δύσκολες ισορροπίες που κάνουν την ταινία τόσο σπουδαία.

Ο Λάρρυ λοιπόν, ο σοβαρός ήρωάς μας, μέσα σε ελάχιστες μέρες, θα δει όλη τη ζωή του να κλονίζεται, παρακολουθώντας σχεδόν άνευρος και ενεός, υπομένοντας το ένα χτύπημα μετά το άλλο και βλέποντας όσα πίστευε να γκρεμίζονται: η γυναίκα του τον διώχνει άκαρδα και ψυχρά απο το σπίτι αφού τα έχει φτιάξει με έναν καλό φίλο του που είναι χήρος , άκουσον άκουσον…..τα έφηβα παιδιά του είναι απόλυτα αδιάφορα και δεν χαμπαριάζουν τίποτα, ο γιός του μαστουρώνει με μαριχουάνα, περνάει μαστουρωμένος την τελετή μύησης Μπαρ Μιτζβα…..η γειτόνισσα λιάζεται ολόγυμνη και τον μυεί στις χαρές του «χορτου’ επίσης….ο κορεάτης φοιτητής του πρώτα αποπειράται να τον δωροδοκήσει και μετά τον εκβιάζει, πράγμα που απειλεί την μονιμοποίησή του σαν καθηγητής…..ο αγγλοσάξονας κυνηγός γείτονας τον κοιτάει με μίσος , καθώς ευχαρίστως θα τον πυροβολούσε τον Λάρρυ τον εβραίο…….χρωστάει επίσης στους δικηγόρους στους οποίους καταφεύγει για τα άπειρα προβλήματά του, όπως για ένα τρακάρισμα και για την υπεράσπιση του υποτιθέμενα αθώωου και παρθένου μεσήλικα αδελφού του, που όμως τον συνέλαβαν σε άλλη πολιτεία να ‘ψωνίζεται’…….τίποτα λοιπόν δεν έχει μείνει όρθιο……( Εδώ μπορούμε να θυμηθούμε τις ταινίες του Ντέηβηντ Λυντς που απο το ’80 με το «Μπλε Βελούδο» ανέτρεπε τις ονειρικές εικόνες των υπερτέλειων αμερικανικών προαστίων)…..
Και, το κορυφαίο: Οι ραβίνοι αρνιούνται να του συμπαρασταθούν. Ζητάει απελπισμένα ψυχική υποστήρξη απο αυτούς αλλά οι μεν δευτεροκλασάτοι ραβίνοι της κοινότητας τον έχουν γραμμένο και του απαντούν με σοφιστείες , κλισέ και ειρωνείες, ενώ ο δε γέρων ραβίνος είναι υπερβολικά απασχολημένος για να τον ακούσει. Σκεφτόμουν αν θα τολμούσε έλληνας σκηνοθέτης να κάνει ανάλογη σάτιρα στην Ελλάδα, πάνω στα δικά μας θρησκευτικά δεδομένα…μάλλον δύσκολο.

Προς το τέλος, φαίνεται προς στιγμήν να αποκαθίστανται τα πράγματα: ο εραστής της γυνάικας του πεθαίνει, και αυτή γυρνάει στον Λάρρυ , ο γιός του περνάει την τελετή μύησης, ο ίδιος μονιμοποιείται τελικά, παρόλα τα υβριστικά γράμματα που ο αντίζηλός του έστελνε τόσον καιρό για να τον σαμποτάρει. Ο ήρωάς μας μοιάζει να πέρασε τις εξετάσεις και να κερδίζει τη ζωή του πίσω…..μόνο που ένα απροσδόκητο τηλεφώνημα απο τον γιατρό του, και ταυτόχρονα ένας ανεμοστρόβιλος, που έρχεται απο τον ορίζοντα και οι άνεμοι προπομποί ήδη ταρακουνούν το κοντάρι της σημαίας στο σχολείο, δεν είναι ακριβώς χάπυ εντ…
Η ζωή είναι τελικά απροσδόκητη, ανεξήγητη, παράλογη. Και ο προσωπικός κόσμος του καθενός και τα συστήματα στην κοινωνία, εύκολα μπορούν να έρθουν τούμπα και να σαρωθούν τα πάντα. Και τότε δεν αρκούν οι μαθηματικές εξισώσεις για να δοθούν απαντήσεις.

Advertisements

Single Post Navigation

8 thoughts on “A serious movie: Ραβίνοι,Μαριχουάνα, και ανεμοστρόβιλοι στο βάθος.

  1. Εξαιρετικά προσεγμένη ανάλυση και ενημερωση, όπως και η περιγραφή των αδελφών Κοέν. Νασαι καλα Ειρήνη. Ναι, η ζωή ειναι απροδόκητη, αλήτισα και μάγισα, αλλά και αρχόντισα μοναδική, πριγκιπέσα σχεδόν

  2. Ρίτσα μου σε ευχαριστώ πάρα πάρα πολύ!!

  3. Πολύ καλή δουλειά, έκανες και αυτή την φορά, Ειρήνη! Η Ζωή σίγουρα είναι απροσδόκητη, ανεξήγητη, όσο για το αν είναι παράλογη, αυτό σηκώνει πολύ κουβέντα! Εμείς είμαστε οι παράλογοι! Καλό σου βραδάκι!

  4. νεράιδα αιναφετς…..σε ευχαριστω για τα γλυκα σου λογια…χαιρομαι που σου αρεσε η κριτικη μου ;-)

  5. … η ζωή δεν είναι κούρσα αντοχής;

  6. καλώς σε βρίσκω,την καλημέρα μου

  7. σε ευχαριστώ για το σχόλιό σου Γιώργο….ναι, έτσι είναι, η ζωή είναι κούρσα αντοχής και όχι σπριντ…..

  8. Συγχαρητήρια για το κείμενο Ειρήνη!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: