Ειρήνη Βεργοπούλου

Η ψευδαίσθηση της εξουσίας….

Η περιπλάνηση στους ωκεανούς του Διαδυκτίου με φέρνει σε ηπείρους και αρχιπελάγη πληροφοριών, σε άπειρα κείμενα-νησιά και φωτογραφίες-νησιά, ο ένας σύνδεσμος μου ανοίγει πόρτες σε άλλους, και πάει λέγοντας….πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να χαθείς μέσα σε αυτήν την περιπλάνηση, να σε ρουφήξει τόσο η απληστία για γνώση και η περιέργειά σου , που να περνούν τα τέταρτα, τα μισάωρα και οι ώρες, παραμελώντας εσύ την πραγματικότητα , που στο μεταξύ τρέχει, σού φυγε, την έχασες…..είναι όμως τεράστια και η λαιμαργία μου πολλές φορές για τέτοιους λωτούς γνώσης, θέλω να βλέπω, να μαθαίνω, και ας ξεχνώ τί παίζει εκεί έξω….θα το ξαναβρώ, ούτως ή άλλως, εντός ολίγου….

Σε μια απο τις συχνές αναζητήσεις μου σε ομάδες εικόνων πινάκων κλασικής ζωγραφικής, έπεσε προχτές το μάτι μου στον πολύ γνωστό του γερμανού ζωγράφου της Αναγέννησης Χανς Χολμπάιν του νεώτερου » Οι Πρεσβευτές», καμωμένος το 1533, μέσα στην έκρηξη της οικονομικής και πολιτισμικής ανόδου της Ευρώπης, στην καρδιά της » εποχής των ανακαλύψεων», ιστορικά δεδομένα που αποτυπώθηκαν στην τότε ζωγραφική καλύτερα και απο ο τι θα μπορούσαν να περιγράψουν οι καλύτερες μελέτες….
Πάρα πολλή ανάλυση και ερμηνεία έχουν δοθεί στην εξέταση αυτού του εκπληκτικού πίνακα, και θα χρειαζόμουν εκατοντάδες γραμμές στη σημείωση αυτή για να τα περιγράψω…..πολύ συνοπτικά να πω ότι αναπαριστά μάλλον υπαρκτά πρόσωπα, έναν γάλλο πρεσβευτή στην αυλή του Ερρίκου του 8ου και έναν γάλλο επίσκοπο της εποχής, και συμβολίζει τη σύζευξη πολιτικής και εκκλησιαστικής εξουσίας, σε έναν κόσμο που βράζει, μέσω των ταξιδιών, των ανακαλύψεων, του εμπορίου, θέματα που αναδεικνύονται στο έργο μέσα από πάρα πολλά αντικείμενα-σύμβολα, για τα οποία θα άξιζαν σελίδες εκτενούς περιγραφής εδώ.

Βασική θέση έχει όμως το σημείο στο κέντρο του πίνακα, που είναι μια νεκροκεφαλή, την οποία ο θεατής δεν διακρίνει με την πρώτη, όπως είναι ζωγραφισμένη, αλλά πρέπει να κοιτάξει το κάδρο απο άλλη οπτική γωνία για να την αντιληφθεί….αυτή η φιγούρα έχει επιχειρηθεί να ερμηνευτεί πολλαπλά, αφενός ως επίδειξη τεχνικής απο μέρους του Χόλμπάιν, αφετέρου νοηματικά, με πολλαπλές αναγνώσεις, κυρίως ως υπενθύμιση της θνητότητας, ακόμα και των πιο ένδοξων ανθρώπων, της αναπόφευκτης έλευσης του θανάτου και, εν τέλει, της ματαιότητας που έχουν οι επι Γης εξουσίες….

‘Οπως έγραψε σε σχόλιό του χτες ο ποιητής φίλος μου στο φέησμπουκ ‘Εκτωρας Πανταζής,

«Πέρα από όποια σύμβολα και όποιο χαρακτήρα του πίνακα,πράγματα που έχουν πολυσυζητηθεί,εκείνο που τα διαπερνά όλα είναι το με άλλα μέτρα ζωγραφισμένο αντικείμενο μπροστά μπροστά που σχεδόν βγαίνει εκτός κάδρου κι έρχεται κατεπάνω μας : μιά νεκροκεφαλή ,ο θάνατος ,παραβολικά δοσμένος σαν παραβολή από τις γραφές.Και φυσικά κάνει αντίστιξη στην αυτοπεποίθηση των αστών της εικόνας που ποζάρουν με όλα τα διάσημα των κατακτήσεών τους και με σφρίγος»

‘Οπως όλα τα αριστουργήματα, έτσι και το έργο αυτό ‘μιλάει’ διαχρονικά……..πεθαμένοι απο αιώνες οι πρεσβευτές, μείναν στη Ιστορία κυρίως λόγω του πίνακα, και όχι λόγω της δύναμης που είχαν όσο ζούσαν…η τότε πανίσχυρη Ευρώπη κοιτάει την τωρινή … σήμερα αντί για γούνες και βελούδινα καλοφτιαγμενα καπέλα θα κρατούσαν λαπτοπ,αντί για αστρολάβο θα είχαν χαι τεκ κινητά με GPS , και θα ήταν ντυμένοι με μαύρα ακριβά κουστούμια, να μη σου πω ότι μπορεί να κυκλοφορούσαν και στην Ερμού εξεταστικά κοιτώντας κομμάτι απαξιωτικά τους ‘Ελληνες που πίνουν φραπεδιά στις δώδεκα το μεσημέρι….

Κάποια μελαγχολία βλέπω ωστόσο στα δυνατά πρόσωπά τους, που ίσως δεν φαινόταν αρχικά……μπορεί απο το σημείο που στέκονται, να βλέπουν τώρα πιο καθαρά οι δυο πρωταγωνιστές του πίνακα το περίεργα τοποθετημένο αντικείμενο στο κέντρο….τόσους αιώνες όρθιοι εκεί είχαν τον καιρό να το παρατηρήσουν καλύτερα…..

Advertisements

Single Post Navigation

2 thoughts on “Η ψευδαίσθηση της εξουσίας….

  1. Εξαιρετικό κείμενο και ιδιαίτερα πρωτότυπη ιδέα!Μου αρέσει αυτό το Brainstorming της επικοινωνιας με αυτόν τον πίνακα:Στην αρχή αναρτάται χωρίς λόγια στο fb και μόνο με τη συμβολική της δύναμη οδηγεί τον Έκτορα στην εκπληκτική ποιητική του διατύπωση «η νεκροκεφαλή και ο θάνατος π α ρ α β ο λ ι κ ά δοσμένος σαν π α ρ α β ο λ ή από τις γραφές» Μοναδικό λογοπαίγνιο στα διεθνή χρονικά. Και μετά, με σεβσσμό και φροντίδα για τις γνώμες των φίλων αλλά και με το δικό σου κοφτό αλλά τόσο ευαίσθητο άγγιγμα και με τις δικές σου σκέψεις. διαμορφώνεις ένα κείμενο στις σωστές αναλογίες και βάρος, που προβληματίζει ανανεώνει και δροσίζει, παρηγοριά στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Αυτό όμως θα μας πάει μπροστά, Ειρήνη και βλέπω ότι συμφωνούμε: Η δημιουργία και όχι η γκρίνια. Να προσθέσω ακόμα. Και η φιλία κα οι δεσμοί – και γιατί όχι τα όμορφα λινκς και τα ουσιαστικά σχόλια στα μπλογκς και στα προφίλ μαςΚαλή σου Κυριακή και όπως σου είπα και αλλού σήμερα: Keep writing, keep feeling!

  2. …Πόλυ, για όλες αυτές τις παρατηρήσεις που κάνεις, το μόνο που μπορώ να πω είναι…..Respect, respect, respect…..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: