Ειρήνη Βεργοπούλου

Το Λάνθιμο σύμπαν είναι το δικό μας σύμπαν.

thelobster-posters (1)

Ναι, έχουν γραφεί ήδη πολλά για τον ‘Αστακό’ του Γιώργου Λάνθιμου, από την πρεμιέρα της ταινίας στο Φεστιβάλ των Κανών φέτος το Μάιο, όπου και διακρίθηκε με το βραβείο της Κριτικής Επιτροπής, έως και μέχρι σήμερα που παίζεται στις αίθουσες. Δίκαια, νομίζω. Είναι σαφές βέβαια ότι το ‘ανφάν τερίμπλ’ του σύγχρονου Ελληνικού σινεμά έχει τύχει μεγάλης καταξίωσης και δημοσιότητας από την αρχή της καριέρας του, και πολύ γρήγορα, και γρήγορα επίσης έχει γίνει και η μεταπήδησή του στα διεθνή κινηματογραφικά σαλόνια. Με την ‘Κινέττα’ πρώτα το 2005, ύστερα από πετυχημένη σταδιοδρομία στα εγχώρια βιντεοκλιπς,  και αργότερα  με τον μυθικό σχεδόν ‘Κυνόδοντα’ το 2009, και τις ‘Αλπεις’ δυο χρόνια μετά,  ο Λάνθιμος είχε γίνει μια παγκόσμια σελέμπριτυ στα 40 του.  Τώρα με τον ‘Αστακό’, είναι φανερό ότι καθιερώνεται  στον ευρωπαϊκό χώρο, και ότι θα περιμένουμε πολλά από αυτόν, αφού είναι και πολύ νέος.

Γιατί αυτή η συμπάθεια λοιπόν των περισσότερων κριτικών στον ‘Αστακό’, παρόλες τις αδυναμίες του στο β’ μέρος, που όλοι παρατηρούν; Σαν απλός θεατής μπορώ να μιλήσω μόνο, ακριβώς επειδή η θεματολογία της ταινίας αλλά και η πραγμάτωσή της με άγγιξαν ιδιαίτερα.  Το ‘σύμπαν’ του Λάνθιμου, που τόσο έχει χαρακτηριστεί ως ‘άγριο’, ‘κυνικό’, ‘δυστοπικό’ και βίαιο, είναι τελικά ο δικός μας κοινωνικός χώρος. ‘Οπως συζήτησα με τους φίλους που βλέπαμε μαζί, και σχολίαζαν κάπως ενοχλημένοι την σκληράδα των εικόνων [σχεδόν φοβόντουσαν, τί να περιμένουν, λόγω του Κυνόδοντα, είπαν!], η βία των φαντασιακών εικόνων του Λάνθιμου, είναι ήπια μπρος στην βιαιότητα της πραγματικής μας ζωής. Η τραχύτητα των βιωμάτων μας, των σχέσεών μας, οι λάγνες για τρόμο ειδήσεις, οι αναμεταξύ μας συμπεριφορές, και κυρίως, οι άτεγκτοι κοινωνικοί κώδικες και ο κομφορμισμός,αυτά είναι η τροφή για τις ταινίες που ο Γ.Λ.  μαζί με τον σεναριογράφο Ευθύμη Φιλίππου, αποτυπώνουν. Απλά, στα φιλμς του Γ.Λ. αναπαριστώνται όλα αυτά που μας βασανίζουν, σαν ενοχλητικοί εφιάλτες, σαν παραμύθια των Γκριμ στο πιο οξύ ακόμα.

Ο Αστακός του τίτλου, είναι το ζώο που επιλέγει ότι θα ήθελε να μεταμορφωθεί ο ήρωας Ντέηβιντ, αν αποτύχει να ζευγαρώσει εντός 45 ημερών, στο Ξενοδοχείο όπου στέλνονται οι μόνοι/αζευγάρωτοι άνθρωποι σε μια δυστοπική Πόλη του μέλλοντος. Στην υπόθεση που ακολουθεί, οι αλληγορίες είναι αλλεπάλληλες, οι εκπλήξεις αρκετές, αλλά και το διαβρωτικό χιούμορ πάντα παρόν, μαζί όμως με μια αίσθηση τραγωδίας. Από τη μια έχουμε τον αμετάβλητο κομφορμισμό του κοινωνικού συστήματος που απαιτεί το ζευγάρωμα με απολυταρχικό τρόπο, και είναι αυτό  το πρώτο μέρος της ταινίας, καλά σφιχτοδεμένο και με πανέξυπνο σενάριο και ερμηνείες. Από την άλλη, στην περίπτωση της επιλογής της ‘διαφυγής’ , εκεί έξω στο Δάσος, όπου κρύβονται οι αδέσμευτοι, και εκεί όμως έχουμε τον απολυταρχισμό, τη σταλινική θα έλεγε κανείς επιβολή κανόνων και τιμωριών. Μια ερωτική ιστορία παρόλα αυτά αναπτύσσεται μεταξύ του Ντέηβιντ και της ‘γυναίκας που έχει μυωπία’, ενώ οι νόμοι του Δάσους το απαγορεύουν δια ροπάλου. Η εξέλιξη θα είναι γεμάτη φανταστικές σκηνές και πλάνα, πολλά από τα οποία μου θύμισαν κλασικούς πίνακες, με πολλούς συμβολισμούς, που άπτονται και της ψυχανάλυσης – αν και με ένα έντονο σκηνοθετικό πλάτιασμα στο τελευταίο 45λεπτο.  Ωστόσο, το τέλος θα συγκλονίσει, αν μπορέσει να αναγνωστεί σωστά, και, μέσα στη μαυρίλα της κατάστασης και των βασάνων των ηρώων, θα αφήσει ένα σχεδόν παραδοσιακό μήνυμα, για τη δύναμη της αγάπης και της θυσίας.  

Πάντα δηλαδή, ακόμα και στο Λανθ-ίμιο, πλήρη σκοταδιού χωροχρόνο, μέγιστο όλων ξάφνου η Αγάπη, ανατρεπτική, απρόβλεπτη, πανανθρώπινη.

  • κάτω :  σκηνοθέτης και καστ στις Κάνες.

ImageHandler

Advertisements

Single Post Navigation

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: